Baki Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri

Divan Şairi Baki Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri, Şiirlerinden Örnekler Divan Şairi Baki'nin Hayatı Türk edebiyatının en büyük ...

Divan Şairi Baki Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri, Şiirlerinden Örnekler

Baki Kimdir? Hayati, Sanati, Eserleri

Divan Şairi Baki'nin Hayatı

Türk edebiyatının en büyük şairlerinden biri sayılan Baki (1526-1600) İstanbul'da doğmuştur. Asıl adı Mahmut Abdülbaki'dir. Fatih Camii müezzinlerinden Mehmet adlı birinin oğludur.

Baki, yoksul bir ailenin oğludur. Çocukluğu yoksulluk içinde geçmiştir. İlkin babası tarafından saraç çıraklığına verilmiş ise de, orada çok kalmayarak medreseye girmek fırsatını bulmuştur. Medresede devrin önemli bilginlerinden Karamanlı Ahmet ve Mehmet Efendilerden ders görmüş, Tarihçi Hoca Saadettin, şair Nev'i vb. ile de ders arkadaşlığı etmiştir.

Baki, onsekiz, ondokuz yaşlarında iken İstanbul'un en çok beğenilen genç şairlerinden biri olmuştur.

Hocası Mehmet Efendi için yazdığı sünbül redifli kaside ile medrese çevresindeki ünü büsbütün genişlemiştir. 

Bütün hayatında sanatını mevki elde etmek için araç olarak kullanan şair, ilkin müderriz Kadı-zade Şemseddin Ahmed Efendi tarafından korunmuş, Süleymaniye medreseleri yapılırken, orada, bir yıl kadar süren görev almış ve bu medreselerden bir tanesine müderris olarak atanan Kadı-zade'nin derslerine devama başlamış (1552), Nahcivan seferinden dönen Kanuni Sultan Süleyman'a sunduğu bir kaside (1554) ile de , padişehın ilkkez dikkatini çekmiştir.

Sadrazam Semiz Ali Paşa devrinde ilerleme olanakları çok genişlemiştir. Bir yandan sadrazamın gözüne girmeye çalışırken, bir yandan da Mirahur Ferhat Ağa'ya kapılanarak, onun aracılığıyla Kanuni'ye sokulma olanağını hazırlamıştır. Bu saye de ilkin "danişmend" olarak meslek hayatına girmiş (1561), kısa bir zaman sonra "mülazim" olarak bir medreseye atanmıştır.

Kanuni'nin ölümü (1566) ile hayatta en kuvvetli dayanağını kaybeden şair, duyduğu acı ile, ünlü Mersiye'sini yazmış, terkib-i bend biçimiyle kaleme aldığı bu manzumenin son bendinde yeni padişah 2. Selim'e kapılanma vesilesini de ihmal etmemiştir. 

İhtiyarladıkça mevki hırsı büsbütün artan Baki, 3. Mehmet'in hükümdar olması üzerine yeniden umuda kapılmş, ona, öbür padişahların hepsinden daha çok kaside sunmuş, bu devirde iki defa Rumeli Kazaskeri olmuştur.

Baki, 7 Kasım 1600'de ölmüştür. Cenazesi İstanbul'un bütün sanat, bilim ve devlet adamlarının katıldığı büyük bir törenle kaldırılmış; cenaze namazı, Fatih Camii'nde Şeyhülislam Sunullah Efendi tarafından kaldırılmıştır. Mezarı, Edirnekapı dışında, Eyüp'e giden yolun kenarındadır.

Kanuni tarafından, Tuti Kadın adlı saraylı bir şair kadınla evlendirildiği söylentisi vardır. Şeyhi mahlasıyla şiirler yazan Mehmet (1586-1629) ve Abdurrahman (ö.1635) adlı iki oğlu olmuştur. Abdurrahman'ın oğlu Esat (1616-1665) da, Faizi mahlasıyla şiirler yazmıştır.

Baki, eğlenceye, zevk ve safaya fazlasıyla düşkündü. Bu özellikleri dolayısıyla, birçok meclislerde varlığı her zaman aranırdı. Genç erkeklere düşkünlüğü yüzünden epey dedikodu olmuştur.

Zevk ve safaya bu kadar düşkün olmakla birlikte, içki ve sevda alemlerine kendini kaptırıp başıboş bir hayat sürmemiş, hiçbir zaman ölçüyü elden kaçırmamış ve meslek hayatında da her zaman dürüst davranmıştır.

Baki'nin iki minyatürü vardır: Bir İstanbul'da, İslam Eserleri Müzesi'ndeki  yazma bir Divanı'nda; diğeri Millet Kitaplığı Müzesi'ndeki Aşık Çelebi tezkiresindedir.



Baki'nin Sanatı




Türkiye Türkçesi ile yazmıştır. Bu lehçe ile yazılan Divan edebiyatı, 13.yüzyıldan beri yüzlerce şairin elinde gittikçe gelişerek Baki'nin kişiliğinde en büyük temsilcisini bulmuştur.

Eserleri ve ünü, Hicaz, Irak, Azerbaycan, İran ve Hindistan'a kadar yayılmış, yaşadığı devirde olduğu gibi, daha sonraki devirlerde de "Sultan-üş-şuara" (ya da "Melik-üş-şuara) diye anılmıştır.

Kişiliğinin gelişmesinde, kendinden önce yetişen şairlerden Ahmet Paşa (ö.1496), Necati (ö.1508), Mesihi (ö.1512), Zati (ö.1546), Hayali (ö.1556) vb. ile Fars şairlerinden Selman (ö.1376), Hafız (ö.1389) vb.nin etkisi görülür. Fakat o, bu etkileri kendi kişiliğiyle birleştirerek özel bir üslup yaratabilmiştir.

Baki, şiirleri örnek tutulan ilk büyük üstat sayılmıştır.

Baki'nin büyük divanını dolduran şiirleri büyük çoğunlukla gazel biçimiyle yazılmıştır. Onu doğrudan doğruya gazel şairi saymak daha yerinde olur.

Tasavvuf ve din konularıyla hemen hemen hiç ilgilenmemiş, hatta her divanda bulunması adet olan münacat, tevhid, naat gibi şiirlere tek bir örnek dahi yazmamış; aksine, zahit, vaiz ve sofilere sık sık çatmaktan adeta derin bir zevk duymuştur.

Bilgece şiirlerinin sayısı pek azdır; bunları da hayatının son devirlerinde yazdığı sanılıyor. Baki'nin şiirlerinin ağırlık noktasını meydana getiren rint ve neşeli hayat anlayışı 17. ve 18. yüzyıllarda gittikçe gelişmiş, sonunda Nedim'in şiirlerinde  en yüksek anlatımını bulmuştur. İki şair arasında yalnız ruh bakımından değil, söyleyiş bakımından da bazı yakınlıklar bulma olasılığı vardır.

Baki lirik bir şair olmakla birlikte, şiirlerinden derinlik ve içtenlikten çok biçim olgunluğuna, edebi sanatlara ve sözcük oyunlarına önem vermiştir. Birtakım oyuncaklı mazmunlar bulmak, zeka oyunları göstermek, sözcükleri birkaç anlamda kullanmak, birbiriyle ilgili sözleri bir araya toplamak bakımlarından Divan edebiyatının en usta şairidir.

İstanbul şivesini ilk kez edebiyata sokmuş, halk ağzında yaşayan deyim ve söyleyişleri yer yer kullanmıştır. Onun açtığı bu çığır, 17. yüzyılda Şeyhülislam Yahya, Naili vb. tarafından da işlenmiş, 18. yüzyılda genel bir akım halini alarak Nedim'de en büyük temsilcisini bulmuştur.

Şiirlerinde yabancı sözcük ve dil kurallarına çok yer vermiş, özellikle kasidelerinde ve Kanuni için yazdığı ünlü mersiyesinde dili yer yer çok ağırlaşmıştır.


Bütün kaynaklarda kendisinden saygı ile söz edilen, her zaman "Sultan-üş-şuara" diye anılan, gerek kendi devrinde, gerek daha sonraki devirlerde pek çok izleyici ve taklitçileri yetişen Baki, Türk Divan edebiyatının Alişir Nevai, Fuzuli, Nef'i, Nedim gibi başlıca büyük şairlerinden biri sayılmaktadır.

Baki'nin Eserleri



  1. Divan: 
  2. Maalim-ül-yakin fi sireti seyyid-il-mürselin:
  3. Fazail-ül-cihad:
  4. Fazail-i Mekke:
  5. Hadis-i Erbain tercümesi:


BAKİ'NİN ŞİİRLERİNDEN ÖRNEKLER


⇛Kaynakça:
  1. Cevdet Kudret, Divan Şiirinde Üç Büyükler-2: BAKİ, İnkılap Kitabevi, 2003, 5. Baskı.

Baki Kimdir? Hayati, Sanati, Eserleri
Kaynak:MazeretimŞiirdir Güncelleme: 02.08.2018

YORUMLAR

BLOGGER
Bu Alana Reklam Ver>>

[LİSTELER]_$type=carousel

Ad

1 Mayıs Şiirleri,2,10 Kasım Şiirleri,5,15 Temmuz Şiirleri,1,2 Temmuz Sivas Katliamı Şiirleri,4,24 Kasım Öğretmenler Günü Şiirleri,3,a. kadir,1,abdurrahim karakoç,2,adnan yücel,6,afşar timuçin,1,ahmed arif,3,ahmet erhan,3,ahmet günbaş,1,ahmet haşim,1,ahmet muhip dıranas,1,ahmet necdet,1,ahmet oktay,1,ahmet selçuk ilkan,1,ahmet telli,2,alfonsina storni,1,ali rıza ertan,3,alper meşe,1,Ankara Şiirleri,2,Anne Şiirleri,4,arkadaş z. özger,10,asım gönen,1,aşık seyit nesimi,2,aşık veysel,3,Aşk Şiirleri,33,ataol behramoğlu,5,Atatürk Şiirleri,5,attila ilhan,12,aziz nesin,4,bahtiyar vahapzade,1,baki,2,Barış Şiirleri,2,bayburtlu zihni,1,bedirhan gökçe,1,bedri rahmi eyüboğlu,4,behçet aysan,5,behçet necatigil,7,bejan matur,1,bertolt brecht,1,bestelenen şiirler,23,birhan keskin,1,biyografi,12,bülent ecevit,1,bülent tekin,1,cahit külebi,6,cahit sıtkı tarancı,1,cahit zarifoğlu,1,can yücel,8,cemal safi,1,cemal süreya,8,cengiz aytmatov,1,cevat çapan,1,cevdet kudret,1,ceyhun atuf kansu,2,Çanakkale Savaşı Şiirleri,1,Çocuk Şiirleri,8,didem madak,2,ece ayhan,3,edebiyat dergileri,27,edebiyat haberleri,99,edgar allan poe,2,edip cansever,4,editörün seçimi,11,enis batur,1,enver gökçe,2,ercişli emrah,2,erdal öz,1,ernosto che guevara,1,esat selışık,1,etkinlik,23,fatih akça,1,fazıl hüsnü dağlarca,6,federico garcia lorca,1,fuzuli,1,gonca özmen,1,gülten akın,3,hacı bektaş veli,1,hacı gürhan,1,halil soyuer,1,halim yağcıoğlu,1,halim yazıcı,1,Hapishane Mahpusluk Şiirleri,1,harun özmen,1,hasan bayrı,1,hasan hüseyin korkmazgil,2,hatice kundakçı,1,Hayat Yaşam Şiirleri,5,haydar ergülen,2,hikmet okuyar,1,hilmi yavuz,1,hüseyin haydar,3,ilhan berk,2,irfan güven,1,ismail biçer,1,ismet özel,1,İstanbul Şiirleri,2,James Oppenheım,1,jorge luis borges,1,kadir aydemir,1,kahraman tazeoğlu,1,karacaoğlan,3,kemal sayar,1,kenan yücel,2,kitap,36,köşelerde şiir,33,küçük iskender,4,lale müldür,1,Listeler,9,louis aragon,1,m. nihat malkoç,1,m. sunullah arısoy,1,mateya matevski,1,mehmet akif ersoy,2,melih cevdet anday,4,metin altıok,5,metin cengiz,1,metin eloğlu,1,mihrî hatun,4,murat ince,1,murathan mungan,2,muzaffer tayyip uslu,2,müesser yeniay,2,nazım hikmet,23,necati cumalı,1,necip fazıl,3,nedim,1,nevzat çelik,1,neyzen tevfik,2,nihat behram,1,orhan seyfi orhon,1,orhan veli kanık,7,ömer hayyam,1,ömer turan,6,özdemir asaf,3,özdemir ince,1,Özgürlük Şiirleri,3,pablo neruda,5,paul eluard,1,pir sultan abdal,2,refik durbaş,2,rıfat ılgaz,2,rıza tevfik bölükbaşı,1,röportaj,7,rüştü onur,1,sabahattin ali,4,sadık doğan,11,sait maden,2,selahattin yolgiden,1,sennur sezer,2,serkan engin,1,seval esaslı,1,sezai karakoç,2,sina akyol,1,Sponsorlu,12,stepan sçipaçyov,1,sylvia plath,1,şiir yarışmaları,89,şiirler,112,şükrü erbaş,3,tuğrul tanyol,1,turgay fişekçi,1,turgut uyar,6,Ulus Yurt Vatan Şiirleri,2,Umut Şiirleri,11,ülkü tamer,2,ümit yaşar oğuzcan,4,vahittin bozgeyik,1,vedat türkali,1,victor hugo,1,video belgesel,14,video edebiyat,7,video şiirler,22,Wallace Stevens,1,william shakespeare,1,yalçın ergir,1,yaşar nabi nayır,5,yaşar nezihe bükülmez,1,yılmaz erdoğan,1,yılmaz güney,1,yılmaz odabaşı,2,yunus emre,7,yunus nadi,2,yusuf hayaloğlu,2,
ltr
item
Mazeretim Şiirdir: Baki Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri
Baki Kimdir? Hayatı, Sanatı, Eserleri
https://3.bp.blogspot.com/-UKn3lnJqhBc/Wzp8u_4aY4I/AAAAAAAAIOw/cZgws8hnEu4S1ohGlQ1ZIGRXLlysz3dKwCLcBGAs/s640/baki%2Bkimdir.jpg
https://3.bp.blogspot.com/-UKn3lnJqhBc/Wzp8u_4aY4I/AAAAAAAAIOw/cZgws8hnEu4S1ohGlQ1ZIGRXLlysz3dKwCLcBGAs/s72-c/baki%2Bkimdir.jpg
Mazeretim Şiirdir
https://www.mazeretimsiirdir.com/2018/07/baki-kimdir-hayati-sanati-eserleri.html
https://www.mazeretimsiirdir.com/
https://www.mazeretimsiirdir.com/
https://www.mazeretimsiirdir.com/2018/07/baki-kimdir-hayati-sanati-eserleri.html
true
283691607085523033
UTF-8
Tüm Yazılar Yüklendi Herhangi bir içerik bulunamadı HEPSİNİ GÖR Daha Fazlasını Oku Cevap Cevabı İptal Et Sil Yazar Anasayfa SAYFALAR YAZILAR Hepsini Gör BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR KATEGORİ ARŞİV ARA TÜM GÖNDERİLER İçerik Bulunamadı. Ana Sayfa Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Şu anda 1 dakika önce $$1$$ dakikalar önce 1 saat önce $$1$$ saatler önce Dün $$1$$ günler önce $$1$$ haftalar önce 5 haftadan fazla Takipçiler Takip Et BU İÇERİK ÖNEMLİDİR Kilidini açmak için lütfen paylaşın Tüm Kodu Kopyala Select All Code Tüm kodlar panonuza kopyalanmıştır. Kodları / metinleri kopyalayamıyor, kopyalamak için lütfen [CTRL] + [C] tuşlarına (veya Mac ile CMD + C'ye) basınız